Visit Opolskie - Portl regionalny województwa opolskiego

Kościół pw. św. Walentego, wybudowany na cmentarzu, do chwili obecnej nie zmienił swego przeznaczenia. Kościół drewniany istniał w Dobrodzieniu już w XVI w. Obecny pochodzi z 1630 r., chociaż był wielokrotnie odnawiany to jednak zachował pierwotny kształt. Był uszkodzony w czasie II wojny światowej, po wojnie odrestaurowany. Orientowany, konstrukcji zrębowej z wieżą czołową wtopioną w prostokątny przedsionek szerokości nawy. Kościół na zewnątrz pobity gontem, dach siodłowy również kryty gontem. Wieża nakryta daszkiem namiotowym, z którego wyrasta cebulasty hełm, całość kryta gontem. Wewnątrz późnobarokowy ołtarz i dwa obrazy barokowe: św. Walenty i św. Klara.

Źródło: Kluczborsko-Oleska Lokalna Organizacja Turystyczna

Obecnie kościół pełni funkcję kościoła cmentarnego i należy do parafii świętego Bartłomieja.
Kościół został wybudowany w 1705 w stylu tzw. muru pruskiego - konstrukcji szkieletowo-słupowej, wypełnionej murem, na ceglanym podmurowaniu. Fundatorką była Anna Pietruszka, mieszczanka z Głogówka. Dach kościoła jest konstrukcji siodłowej, kryty gontem - na środku znajduje się wieżyczka na sygnaturkę z latarnią, zwieńczona baniastym hełmem. Zewnętrzne ściany otoczone są zadaszeniem, również kryte gontem. W podcieniach znajdują się stacji drogi krzyżowej, malowane na drewnie. Wnętrze kościoła nakryto płaskim stropem. Prezbiterium jest stosunkowo krótkie i węższe od nawy, zakończone trójbocznie - do niego przylega niewielka zakrystia. Wnętrze kościoła pochodzi z XVII i XVIII wieku - najcenniejszy jest zespół polichromowanych, drewnianych rzeźb - figury ukrzyżowanego Chrystusa, Matki Boskiej Bolesnej i św. Jana oraz pieta, wzorowana na dziełach Michała Anioła. Wszystkie pochodzą z XVII wieku.

Wzniesiony u schyłku XVIII w., jako zbór ewangelicki. Klasycystyczny, remontowany w 1885 r. W latach 70 lub 80 XX w. założono na elewacjach istniejący tynk cyklinowany oraz wykonano malarski wystrój wnętrza.

Usytuowany w centrum wsi, po pd. stronie ul. Mickiewicza.
Murowany z cegły, obustronnie otynkowany. Wnętrze przykryte stropem drewnianym wzmocnionym sosrębami. Poszycie dachówką karpiówką, sygnaturka o konstrukcji drewnianej obitej  blachą. Stolarki drzwiowe współcześnie wymienione.

Kościół ewangelicki wybudowano w oparciu o projekt architekta o nazwisku Schirmeister. Dnia 15 maja 1765 roku dokonano uroczystego położenia kamienia węgielnego pod budowę kościoła, któremu nadano imię księżnej Zofii. Podczas uroczystości odprawiono nabożeństwo w języku niemieckim i polskim. Prace na zewnątrz kościoła zakończyły się 17 sierpnia 1773 roku. Uroczyste poświęcenie kościoła nastąpiło 8 sierpnia 1775 roku. Rzut poziomy kościoła ma kształt owalny o wymiarach 21,5 x 12,5 m, natomiast cztery przybudówki są kwadratowe. Do każdej przybudówki prowadzi osobne wejście. Przy wejściu do kościoła znajduje się wieża zakończona zegarem piaskowym i kopułą. Przewyższa ona szczyt dachu o 14,39 m. Wewnątrz kościoła na dwóch piętrach znajdują się galerie. Z prawej strony umieszczono lożę książęcą. Nad bogato zdobionym ołtarzem znajduje się ambona. Ołtarz zdobią obrazy malarzy Beuthesa „Ostatnia wieczerza” , „Przemienienie pańskie” oraz Ernsta  „Zmartwychwstanie” i  „Wniebowstąpienie”. Wnętrze kościoła pomalowano na biało, a ozdoby rokokowe  oraz listwy gzymsowe były złocone. Kościół był budowany początkowo przez Doringa z Oleśnicy, a od roku 1766 przez dworskiego mistrza budowlanego E.F.Klose. Dzwony do kościoła wykonał w 1774 roku J.G. Nerger z Olesna. W tym też roku wykonano organy, które przebudował w roku 1828 Daniel Meister. Gruntowny remont kościoła przeprowadzono w  roku 1823 oraz w latach 1849-1850. Do parafii ewangelickiej w 1816 roku należało 1382 wiernych.

źródło: www.gminapokoj.pl

Kościoł filialny parafii Brzezina, wzmiankowany ok. 1305. Obecny zbudowany lub rozbudowany na początku XV w. z wieżą z 2 poł. XIX w. Od XVI wieku do 1945 ewangelicki. Odnawiany w 1864 i 1934. Spalony w czasie działań wojennych w 1945. Gotycki, z wieżą neogotycką. Orientowany. Murowany z cegły. Wewnątrz zachowane fragmenty polichromii gotyckiej z 1 poł. XV w.: ponad tabernakulum minuskułowa litera "M" w obramieniu z wici roślinnej, na ścianach prezbiterium, nawy oraz kaplicy zacheuszki o urozmaiconym wykroju, niektóre w dekoracyjnych obramieniach. W prowizorycznej kaplicy ołtarzyk barokowy XVIII w., z rzeźbą Chrystusa Błogosławionego. Wokół ruin kościoła fragmenty ceglanego muru gotyckiego.

Kościół zbudowany około roku 1300 z wieżą o dwa stulecia młodszą. Gotycki. Od polowy XVI wieku do 1945 r. w rękach protestantów. W południowej kruchcie portal wczesnogotycki, współczesny początkowi budowy kościoła, kamienny, ostrołukowy. Na stropie malowana dekoracja szablonowa z XVI w. zniszczona (zamalowana) w 1933 r. Ołtarz główny z przełomu XVII i XVIII wieku. Obok chóru cokół kolumny, być może wcześniej wspierającej strop, z data 1516 r. Na zewnątrz czara chrzcielnicy kamiennej z XV w. i stary, gotycki mur okalający świątynie.

1. Został zbudowany w 1835 r. dla mieszkańców Jędrzychowa, jest kościołem filialnym dla parafii pw. św. Dominika w Nysie, początkowo nosił wezwanie św. Urbana.

Ten gotycki kościół filialny parafii w Łosiowie datowany jest na XIII w. Kiedyś był to kościół pw. św. Wawrzyńca. Obecna wieża pochodzi 1688 r. W 1853 r. podczas remontu przekształcono ostrołukowe okna.

W 1958 r. przypadkowo, przy okazji kolejnego remontu, odkryto na ścianach świątyni, pod tynkiem, średniowieczne polichromie.

Konserwacja w latach 1966-79 sprawiła, że zachowały one niemal wszystkie swoje walory artystyczne. Malowidła pokrywają każdą wewnętrzną ścianę kościoła, w prezbiterium, w nawie, w łuku tęczowym, wszędzie znajdujemy dekorację malarską.

Na wschodniej ścianie chóru widać scenę słynnego Mistrza Pokłonu Trzech Króli namalowaną w latach 1418-1428. Pozostałe polichromie pokrywające ściany chóru pochodzą z 1 poł. XIV w., w nawie z ok. 1428 r., w kruchcie z XVI w.

Kościół poewangelicki, filialny parafii w Owczarach. Wzmiankowany w 1335. Od 1534 do 1945 ewangelicki. Obecny zbudowany zapewne w XV w. z nawą dobudowaną lub zbudowana 1692. Gotycki z barokową nawą. Murowany z cegły, w prezbiterium w układzie polskim z użyciem zendrówek, nawa otynkowana. W wejściu do zakrystii portal ostrołukowy, kamienny, profilowany, w nim drzwi ze starymi okuciami i drewnianą zasuwą. Także tutaj znajdują się (niestety obecnie pod tynkami) średniowieczne polichromie.

Kościół poewangelicki, filialny parafii w Owczarach (woj. dolnosląskie). Wzmiankowany w 1347. Od 1534 ewangelicki. Obecny zbudowany w 1581 z fundacji księcia Jerzego II brzeskiego, odbudowany po pożarze w 1697, z wieżą z 1723. Opuszczony, częściowo w ruinie. Gotycko-renesansowy, z wieżą późno barokową. Orientowany. Murowany z kamienia i cegły, częściowo otynkowany. Salowy.  Pod kościołem krypta. Wnętrze nakryte sklepieniem kolebkowo-krzyżowym z 1581. W zakrystii sklepienie kolebkowe, w kruchcie i pod wieżą krzyżowo-kolebkowe zaostrzone. Na ścianach widoczne fragmenty dekoracji sgraffitowej o motywach pryzmatycznych. Ponad wejściem do zakrystii inskrypcje; 1. dotycząca budowy kościoła z 1581; 2. dotycząca odnowienia kościoła i fundacji urządzenia 1723.

Kościół filialny parafii w Pogorzeli. Wzmiankowany  po raz pierwszy w 1376 roku.  Prezbiterium jest gotyckie, trójboczne, ceglane z XV wieku. Nowsza nawa, to konstrukcja szkieletowa z 1580 r., natomiast wieża drewniana pochodzi z jeszcze póńniejszego okresu.

Prezbiterium udekorowane jest dwiema samodzielnymi polichromiami opasanymi ozdobnymi ramami. Dworska elegancja i drobiazgowość obserwacji analogiczna jak w Brzegu i Strzelnikach pozwalają przypisać autorstwo Mistrzowi Brzeskich Pokłonów Trzech Króli i jak tamte datować na lata 1418-1428.

Polichromie przedstawiają: Pokłon Trzech Króli, sceny z Ukrzyżowania, Świętego Jerzego i Oblicze Chrystusa.

Krzyżowickie polichromie odkryto w 1963 r. Konserwacje przeprowadzono w 1983 r. Wtedy też zostały one oczyszczone, sklejone z podłożem.

Na uwagę zasługuje również późnorenesansowa ambona z 1614 r. o gotyckiej podstawie oraz późnobarokowa figura anioła trzymającego misę chrzcielnicy.

Kościół Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha zwany Kościołem na Górce, pozostałość po założeniu klasztornym dominikanów. Gotycka bazylika z wnętrzem barokowym i neoromańską fasadą. Wystój wnętrza bogaty, późnobarokowo-rokokowy z ok. połowy XVIII w., z cennym tryptykiem gotyckim - ołtarzem typu Czterech Dziewic (ok. 1400 r.). Dawny klasztor zbudowany w XVIII w. z wykorzystaniem pozostałości poprzedniego z pierwszej połowy XVII wieku. W 1846 r. przeznaczony na szpital. Obecnie po przekształceniach siedziba Uniwersytetu Opolskiego.

Źródło: Atrakcje turystyczne Śląska Opolskiego, wyd. Oficyna Piastowska

Kościół p.w. Matki Bożej Wspomożenia wiernych, to czwarta świątynia w dziejach kluczborskiej parafii rzymsko - katolickiej, której początki sięgają wieku XIII. Został wzniesiony w stylu neogotyckim w latach 1911-1913 w południowej części miasta, obok dużego parku miejskiego. Konsekrowany 1 czerwca 1913 roku przez ks. kardynała Jerzego Koppa z Wrocławia. 

Ołtarz główny i ambona powstały w pracowni artysty Schreinera w Monachium, a ołtarze boczne są dziełem rzeźbiarza Frillhase z Erfurtu. Środkowa część ołtarza głównego jest w formie tryptyku, którego centralne pole zajmuje zespół rzeźb wyobrażających patronkę kościoła - Matkę Bożą z Dzieciątkiem z dwoma aniołami po bokach, unoszącymi koronę nad jej głową. Ruchome skrzydła tryptyku są pokryte płaskorzeźbami przedstawiającymi sceny z życia Matki Bożej i Bożego Narodzenia. Piękne witraże prezbiterium i ramion transeptu przedstawiające postacie świętych pochodzą z warsztatu Linnemanna z Frankfurtu nad Menem.

Źródło: Kluczbork na dawnej pocztówce, Janina Baj

Źródło: http://kluczbork.pl/indexturystyka.php

Mały kościółek p.w. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych powstał w Lędzinach w 1854 r. Stanowi on dziś filię kościoła zbudowanego pod koniec XIX wieku w Chrząstowicach. Kościół ten zasługuje na wspomnienie ze względu na wartość historyczną, a także obiekt kultu. Legenda głosi, że w roku 1878, podczas klęski suszy, mieszkańcy wioski Gosławice (dziś dzielnica Opola) przybyli tu modlić się do obrazu Matki Boskiej o poprawę pogody. W drodze powrotnej miał spaść rzęsisty deszcz. Na pamiątkę tego wydarzenia co roku do kośćiółka w Lędzinach przybywają piesze pielgrzymki z parafii Gosławice i Kolonia Gosławicka.

Wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę kościoła nastąpiło 6 listopada 1983r. Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa poświęcono 28 czerwca 1987r. Konsekratorem był biskup Jan Bagiński. Projekt kościoła został sporządzony przez państwa Krystynę i Jacka Kucharzewskich - pracowników Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w Opolu, natomiast jego budowę poprowadził inż. Paweł Kupka z Suchego Boru. 
Kościół NSPJ otrzymał tytuł Mister Architektury Opolszczyzny w 1988roku.

Nowoczesny kompleks tworzą: Kościół, część mieszkalna i kancelaryjna, aula wraz z łącznikiem, część społeczna: zakrystia i salki dla grup parafialnych oraz Dom Katechetyczny: salki katechetyczne, kuchnia , biblioteka i pomieszczenia Caritas. Bryła kościoła osadzona jest na tzw. odwróconym kwadracie, który poszerzony jest o dwie trójkątne kaplice. Na osi głównej na wprost drzwi wejściowych usytuowany jest ołtarz główny, tabernakulum oraz figura Najświętszego Serca Pana Jezusa. Figura Chrystusa to nie statyczny monolit, lecz zjawiskowa postać zawieszona w przestrzeni, zstępująca ku nam w pełni majestatu. Rzeźba ma otwarte wnętrze symbolizujące to co mówił do swoich uczniów Chrystus: "Chodź do mnie wszyscy" Tabernakulum otoczone jest białym marmurowym kręgiem, wewnątrz którego wpisane są jakby wskazówki kompasu. Menza ołtarza jest okrągła o średnicy 2m i jest wykonana z białego marmuru, osadzonego na mosiężnej rzeźbie przypominającej krzak gorejący.

Chrzcielnica została wykonana wg projektu śląskiego artysty plastyka - pana Zygmunta Brachmańskiego (który również zaprojektował całe prezbiterium i wykonał figurę Serce Pana Jezusa). Zbudowana jest z bloków granitu oraz mosiężnego naczynia w kształcie kuli. Figura Matki Bożej stanęła w kościele 13 października 2002r. Została przywieziona z Portugalii. Wykonana jest z drzewa cedrowego , a jej wysokość sięga 1,4m. w kościele znajduje się również kaplica Matki Bożej, której wnętrze zaprojektował artysta plastyk Katowic - pan Zygmunt Brachmański. Artysta ten zaprojektował również 14 stacji drogi krzyżowej znajdującej się w kościele.

Źródło: http://kluczbork.pl/indexturystyka.php

Legenda mówi, iż w miejscu, w którym stoi kościół Matka Boża uratowała chłopa grzęznącego w bagnie. Kościół zbudowany został w latach 1909-1910 w stylu neobarokowym. Czci się w nim kult NMP oraz św. Rocha. W środkowym ołtarzu znajduje się ponad 400-letnia figurka z drewna lipowego przedstawiająca Matkę Boską z Dzieciątkiem.

Kościół wybudowano w latach 1896-97 dla mieszkańców oraz parafian z Lędzin i Suchego Boru. Obie wioski zostały potem przydzielone do parafii Św. Krzyża w Opolu a Chrząstowice od 1920 roku istnieją jako samodzielna parafia p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP. Tu, w tej neogotyckiej świątyni, przez 42 lat duszpasterzem był prałat ks. Ernest Kuboń. Suchy Bór jest dziś oddzielną parafią. Lędziny, mimo wybudowania tam kościoła, nadal tworzą z Chrząstowicami wspólną parafię.Proboszczem parafii jest ks. Dominik Rybol.

Kościół pielgrzymkowy pw. św. Anny, filialny, położony poza miastem, obecnie na terenie cmentarza. Pierwsza wzmianka o wybudowaniu tutaj kaplicy pochodzi z 1444 r. i wiąże się
z legendą:

„… w podmiejskim, gęstym lesie wędrowała samotnie córka oleskiego mieszczanina. Kiedy napadła ją gromada zbójców dzieweczka uciekła chroniąc się pod olbrzymią, starą sosnę. Nie miała już siły uciekać dalej, więc płacząc zaniosła modlitwę do swej patronki św. Anny. Prośba została wysłuchana, gałęzie starego drzewa opadły, skutecznie chroniąc dzieweczkę przed szukającymi ją zbójcami. Ci zniechęceni odeszli a dzieweczka na pamiątkę cudownego ocalenia zawiesiła na pniu sosny wizerunek św. Anny”. (Pień tej sosny do dzisiaj można oglądać za głównym ołtarzem Kościoła).

Wieść o cudzie rozniosła się szeroko i odtąd liczni pielgrzymi przybywali w to miejsce prosząc o wstawiennictwo. Na ich potrzeby wybudowano pierwszą kaplicę, a już w 1518 r. powstał tu kościół. Wybudował go mistrz ciesielski Marcin Snopek, nie używając do budowy ani jednego żelaznego gwoździa. Sława kościoła i jego patronki rozniosła się na cały Śląsk, na uroczystości odpustowe przybywało tak wielu pielgrzymów, że w 1668 r. dobudowano do nawy głównej pięć kaplic odpustowych zdolnych pomieścić liczne rzesze pielgrzymujących. Tym samym określono ostatecznie główne przeznaczenie kościoła. Położony poza miastem przeznaczony był wyłącznie do celów odpustowych, związanych z kultem św. Anny. Ponieważ pielgrzymowanie na Górę Św. Anny lub do Częstochowy wiązało się z długotrwałą podróżą takie lokalne ośrodki kultu cieszyły się popularnością.

Kościół wybudowano w konstrukcji zrębowej, jest orientowany, wykonany z drewna. Jego wielka sława polega na tym, że budowniczy zastosował oryginalne rozwiązanie funkcjonalno-przestrzenne. Aby pomieścić jak największą ilość pielgrzymów, kaplice odpustowe dobudowane są na planie sześcioboku. Centralny ich punkt stanowi rozległa przestrzeń znajdująca się u podstawy wszystkich pięciu kaplic przykrytych kopułą,
a z szóstego boku wychodzi prostokątny łącznik, łączący kaplice z kościołem i umożliwiający swobodny przepływ licznych rzesz pielgrzymów. Istnieje pogląd, że gwiaździsty kształt kościoła jest analogią do kwiatu róży znajdującej się w herbie Olesna. Konstrukcja ścian wsparta jest tutaj na łukach i filarach, aby oświetlić tą przestrzeń zwieńczono ją wieżyczką, w ścianach której znajdują się liczne otwory okienne. Blisko 200 lat później od północnego-wschodu dobudowano do nawy głównej zakrystię i od tego czasu (1707 r.) kościół trwa w niezmienionym kształcie. Tylko nawę główną oparto na młodszym podmurowaniu. Nad chórem drewniana wieża, o ścianach oszalowanych, zwieńczona baniastym hełmem. Nawa
i prezbiterium posiadają płaski strop, samo prezbiterium zamknięte trójbocznie. Nad ołtarzem głównym wieżyczka na sygnaturkę. Wokół nawy głównej, prezbiterium i łącznika soboty wsparte na słupach. Dach kościoła i kaplic siodłowy, kryty gontem.

Najcenniejszym zabytkiem tego kościoła był ołtarz szafowy, tzw. Tryptyk pochodzący z pracowni Wita Stwosza. W polu głównym ołtarza znajdowała się św. Anna z rodziną Matki Bożej, w otoczeniu fundatorów kościoła i rajców oleskich. Na skrzydłach ołtarza 4 sceny: Zwiastowanie; Nawiedzenie Narodzenie i Pokłon Trzech Króli. Ołtarz zrabowano w 1994 r.
a do chwili obecnej odzyskano pojedyncze fragmenty tryptyku. Ponadto w kościele gotyckie rzeźby Św. Anna Samotrzecia oraz Pieta.

Wokół kościoła cmentarz użytkowany do dzisiaj. Najstarsze nagrobki pochodzą z końca XVII w. Ciekawostką są nagrobne napisy zawierające typowo polskie nazwiska zapisane „gotykiem”. Pogranicze Śląska było zawsze obszarem przenikania się kultury polskiej i niemieckiej. Ponadto zachowały się neogotyckie filary starego ogrodzenia cmentarza murowane, a w nich niższe z umieszczonymi Stacjami Drogi Krzyżowej.

Zródło: Kluczborsko-Oleska Lokalna Organizacja Turystyczna