Nazwa obiektu

Szlak średniowiecznych polichromii brzeskich

Kategoria: Szlak średniowiecznych polichromii brzeskich
Dane adresowe
  • Brzeg
Dodatkowe informacje

Szlak Polichromii Brzeskich (wchodzący w jego skład kościół św. Jakuba Apostoła w Małujowicach uznany został za jeden z 7 Nowych Cudów Polski w plebiscycie National Geographic Traveler)

Szlak Polichromii Brzeskich to największe skupisko tego tupu malowideł w Polsce. Zdobią one ściany, stropy i sklepienia kościołów w osiemnastu miejscowościach położonych w okolicach Brzegu. Ich twórcą był malarz nieznanego pochodzenia zwany Mistrzem Brzeskich Pokłonów Trzech Króli. W okresie reformacji malowidła te w większości zatynkowano, dzięki czemu przetrwały do dnia dzisiejszego. Odkrywać zaczęto je po II wojnie światowej.

Za początek Szlaku Polichromii Brzeskich, który liczy sobie około 53 kilometry, uznaje się kościół pw. św. Mikołaja w Brzegu, gdzie w zakrystii znajdują się zachowane fragmenty polichromii. Dalej wiedzie on przez Brzezinę, Zielęcice, Małujowice, Łukowice Brzeskie, Bierzów, Przylesie, Obórki, Krzyżowice, Pogorzelę, Gierszowice, Łosiów, Strzelniki i Kruszynę, by na końcu znów powrócić do Brzegu. Szlak nie obejmuje jednak wszystkich miejscowości, w których odkryto ślady średniowiecznych malowideł.

Najbardziej znanym zabytkiem Szlaku Polichromii Brzeskich jest bez wątpienia kościół pw. św. Jakuba Apostoła w Małujowicach. Ściany świątyni nazywanej „Śląską Sykstyną” pokrywa blisko sto biblijnych obrazów. Wspomniany przydomek kościół zyskał dzięki jednemu z malowideł przedstawiających Sąd Ostateczny – czyli scenie, która zdobi również watykańską Kaplicę Sykstyńską. Cykl obrazów o tematyce biblijnej, pokrywający ściany w małujowickiej świątyni, pomyślany został jako Biblia Pauperum (czyli Biblia Ubogich – w zamierzchłych czasach  niepiśmiennym osobom przekazywano słowo boże za pomocą obrazów). Obrazy, które można oglądać w małujowickiej świątyni, pochodzą z trzech faz gotyku. W pierwszej powstały polichromie znajdujące się na strychu, w części osłoniętej zbudowanym w 1483 roku stropem. W drugiej - obrazy przy prezbiterium, datowane na początek XV w., a w trzeciej - polichromie w nawie, które namalowano przed rokiem 1483. Dziełem sztuki malarskiej jest też strop kościoła w Małujowicach, który powstał około 1500 roku i składa się z 640 desek pokrytych kolorowymi ornamentowymi motywami - geometrycznymi, roślinnymi, zwierzęcymi, a nawet heraldycznymi.

 

Kościół filialny pw. św. Antoniego w Strzelnikach jest najstarszym i najcenniejszym kościołem na Szlaku Polichromii Brzeskich. Wzniesiono go w 2 poł. XIII w. Wieżę nadbudowano w 1688 r. Otoczony jest gotyckim murem z kamieni polnych uzupełnionych cegłą. We wnętrzu, na wszystkich ścianach zachowała się unikalna polichromia odkryta przypadkowo w 1958 r. Malowidła pochodzą z różnych okresów – najstarsze z XIV w. zdobią ścianę wschodnią prezbiterium. Na ścianie północnej i południowej prezbiterium swoje dzieło namalowane w 1 poł. XV w. pozostawił Mistrz Brzeskich Pokłonów Trzech Króli. Pozostałe ściany w XVI w. wypełnili jego naśladowcy.

Kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Pogorzeli Wzniesiono go w 2 poł. XIII w. z fundacji miejscowego, bardzo wpływowego rodu Panów z Pogorzeli, z którego wywodził się m.in. Przecław z Pogorzeli, biskup wrocławski w latach 1341-1376. W 1 poł. XIV w. sklepienie i prezbiterium świątyni pokryto polichromią (sceny: Chrystus Sędzia, symbole ewangelistów, Koronacja NMP). W 1 poł. XV w. lokalni twórcy pokryli malowidłami ściany świątyni m.in. scenami z życia NMP i Chrystusa. Trzecia faza malowideł (kruchta i ściana zachodnia) powstała w 2 poł. XV w., a czwarta (podłucze tęczy) – w początkach XVI w. Gdy w 1545 r. kościół przejęli protestanci malowidła zatynkowano. Odkryto je w 1965 r. i poddano konserwacji.

Kościół parafialny pw. św. Jakuba Apostoła w Małujowicach Wzniesiono go na początku XIV w. Najprawdopodobniej w latach 70. XIV w. mistrz pochodzący z Pragi nad stropem na ścianach szczytowych nawy wykonał polichromie przedstawiające sceny Genezis i Dzieciństwa Chrystusa. Około 1450-1460 malowidłami ozdobiono ściany prezbiterium, a przed 1483 r. ściany nawy (sceny ze Starego i Nowego Testamentu). Pomiędzy 1534 r. a 1945 r. była własnością gminy ewangelickiej. Przykryte tynkiem gotyckie polichromie odkryto w 1865 r. i poddano konserwacji. Kolejną przeprowadzono po 1945 r. Ze względu na wartość artystyczną malowideł, małujowicki kościół często nazywany jest „Śląską Sykstyną”.

Kościół filialny pw. Wniebowstąpienia Pańskiego w Krzyżowicach wzniesiono w stylu gotyckim. Do XV-wiecznego prezbiterium wymurowanego z cegły w wątku gotyckim w 1580 r. dostawiono od strony zachodniej nawę w konstrukcji szkieletowej i wieżę w konstrukcji słupowej. Wnętrze prezbiterium zdobi zespół trzech późnogotyckich ściennych malowideł figuralnych. Malowidła pochodzące z 1 połowy XV w. występują na północnej, południowo-wschodniej i południowej ścianie prezbiterium. Przedstawiają one sceny: św. Jerzego, Pokłon Trzech Króli, Ukrzyżowanie, Męczeństwo na górze Ararat, Vir Dolorum i Oblicze Chrystusa przy Sakrarium.

Kościół polsko-katolicki w Obórkach Kościół jest orientowany i kalenicą zwrócony do drogi. Otoczony jest gotyckim, kamiennym murem wzniesionym być może w czasach istnienia pierwszego kościoła wzmiankowanego w źródłach w 1335 r. Kościół przebudowano kilkakrotnie. W latach 1534 - 1945 ewangelicki. Strop z 1685 r. pokryty jest polichromią z motywami kasetonów wypełnionych rozetami i wicią roślinną, na podciągu w nawie motywem plecionkowym. W prezbiterium częściowo zatarte inskrypcje fundacyjne z datami.

Więcej informacji na: http://brzeskawieshistoryczna.pl/archiwum/pdf/ATT00021.pdf

 
Multimedia
Dodaj własne zdjęcie do obiektu

Możesz dodać własne zdjęcie do obiektu.
Do zdjęcia, które dodajesz powinienieś mieć prawa autorskie.
Zdjęcie pojawi się przy obiekcie po weryfikacji przez redakcję portalu.

Proszę uzupełnić dane.


Dodaj zdjęcie

Dziękujemy! Zgłoszenie zostało przyjęte. Dzięki Państwa opiniom możemy stale podwyższać jakość dostępnych informacji.

Wypełnij formularz zgłoszeniowy.

Imię:
Kontakt:
Powód:

Dziękujemy! Zgłoszenie zostało przyjęte. Dzięki Państwa uwagom możemy stale podwyższać jakość dostępnych informacji.

Wypełnij formularz zgłoszeniowy.

Imię:
Kontakt:
Opis błędu: